Literatūrinis trečiadienis su dr. Dale Puodžiukiene

Lietuva priklauso regionui, kuriame  nuo civilizacijos pradžios iki XX a. vidurio dominavo medinė architektūra. Bajorijos sodybos nebuvo išimtis. Iki XVIII a. pabaigos medines sodybas statė visų sluoksnių bajorai. XIX a. stambiųjų bajorų dvaruose vyko mūrinių ansamblių statyba, tačiau didžiosios bajorijos dalies sodybos išliko medinės iki dvarų epochos pabaigos, t. y. pirmo pasaulinio karo. 

Paskaitoje pranešėja dr. Dalė Puodžiukienė aptars medinės statybos dominavimo ir nykimo dvarų sodybose pagrindines priežastis, medinės architektūros raidą tradicijų ir naujovių kontekste. Paskaitoje bus kalbama apie lietuviškos medinės dvarų sodybų architektūros bruožus, reikšmę įvairių bajorijos sluoksnių kultūroje bei tradicijos svarbą viduriniosios bajorijos XIX a. sodybos formavime (Adomo Mickevičiaus „Pono Tado“ pavyzdžiu). Deja, dvarų medinio architektūros paveldo būklė tokia bloga, kad teks kalbėti apie prarastąją bajorijos materialinės kultūros paveldo dalį.  

Paskaita paremta istoriniais šaltiniais ir iliustruojama vaizdiniais pastatų, kurių dauguma jau nebeegzistuoja.  

Renginys vyks lietuvių kalba. 

Renginys vyks kovo 4 d. 17:00 val. Vilniaus universiteto Mažosios aulos buvusioje kavinėje, Universiteto g. 3 (įėjimas per VU Didįjį kiemą, šalia Šv. Jonų bažnyčios varpinės). 

[PL]

Zapraszamy na Środę Literacką „Drewniane dwory – przestrzeń tradycyjnej kultury szlacheckiej”.

Litwa należy do regionu, w którym od początków cywilizacji do połowy XX wieku dominowała drewniana architektura. Do końca XVIII wieku szlachta wszystkich stanów budowała swe domy z drewna. W XIX wieku magnaci w swych rezydencjach budują zespoły murowane, ale większość szlachty aż do zmierzchu epoki majątków ziemskich, czyli do I wojny światowej nadal rezyduje w drewnianych budynkach.

W swoim wykładzie prelegentka dr Dalė Puodžiukienė przedstawi główne przyczyny dominacji i upadku budownictwa drewnianego, opowie o rozwoju architektury drewnianej w kontekście tradycji i innowacji. Wykład będzie również poświęcony cechom litewskiej architektury dworskiej, jej znaczeniu w kulturze różnych warstw szlacheckich oraz roli tradycji w kształtowaniu się średniej szlachty XIX wieku (na przykładzie „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza). Niestety, jeżeli stan zachowanych drewnianych dworów nie ulegnie poprawie, wkrótce będziemy musieli mówić o utraconej części materialnego dziedzictwa kulturowego szlachty.

Wykład zostanie oparty na źródłach historycznych i ilustrowany materiałem wizualnym budynków, z których większość już nie istnieje.

Spotkanie odbędzie się w języku litewskim.

Środa Literacka odbędzie się 4 marca o godz. 17:00 w pomieszczeniach dawnej kawiarni Małej Auli Uniwersytetu Wileńskiego, Universiteto g. 3 (wejście od strony Dziedzińca Wielkiego – obok dzwonnicy kościoła Św. Janów).